Một bộ phim mới tái hiện cuộc giải cứu hàng trăm tù binh chiến tranh Anh khỏi tàu Lisbon Maru – một tàu chở hàng của Nhật Bản trong Thế chiến II. Cho đến tận bây giờ đây vẫn là câu chuyện ít người biết.

Ngày 1/10/1942, tàu hàng Lisbon Maru, khi đó được sử dụng để vận chuyển 1.816 tù binh chiến tranh người Anh sang Nhật Bản, đã bị một tàu ngầm Mỹ phóng ngư lôi ngoài khơi bờ biển Trung Quốc, mà không hề hay biết trên tàu có tù binh Đồng minh. Theo lời các nhân chứng sống sót, quân Nhật đã khóa chặt các cửa hầm giam trước khi rời tàu, bỏ mặc tù binh Anh bên trong.

Khi tàu Lisbon Maru chìm, các tù binh tìm cách thoát ra nhưng lại bị quân Nhật nổ súng ngăn cản. Nhờ sự giúp đỡ của ngư dân Trung Quốc từ các đảo gần đó, 384 người đã được cứu sống trên biển.

Những sự kiện có thật này là nguồn cảm hứng cho bộ phim tài liệu đầu tay của đạo diễn Trung Quốc Phương Lệ, The Sinking of the Lisbon Maru (Vụ chìm tàu Lisbon Maru), phát hành năm 2024 tại Trung Quốc và mới đây là bộ phim bom tấn Dongji Rescue (Đảo Đông Cực).

"Rõ ràng là khi đội tàu cá Trung Quốc xuất hiện và có khả năng làm chứng, quân Nhật đã ngừng bắn và bắt đầu cứu những người sống sót," ông Brian Finch nói.

Trong một cuộc phỏng vấn với Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia ở London, ông Jack Hughieson thuộc Hải quân Hoàng gia Anh kể lại rằng ông đã nghe thấy những người đàn ông bất hạnh còn mắc kẹt trong khoang tàu Lisbon Maru hát bài hành khúc thời chiến, It's a Long Way to Tipperary.

"Tôi vẫn còn nghe âm thanh ấy cho đến ngày nay," ông nói. "Giữa những tiếng la hét, tiếng kêu cứu, vẫn vang lên tiếng hát. Có thể nghe thấy từ dưới nước... tiếng gọi của những người sắp gặp Đấng Tạo hóa."

Lời kể của ông chỉ là một trong nhiều hồi ức xúc động của những người sống sót mà đạo diễn Phương Lệ đã dựa vào để thực hiện bộ phim tài liệu The Sinking of the Lisbon Maru.